- De Sasak
- Weven en ambachten
- Wetu Telu en de religies van Lombok
- Feesten en tradities
- Moskeeën en tempels bezoeken
- Dagelijkse etiquette
- Ramadan voor reizigers
De Sasak
De Sasak vormen de grote meerderheid van de bevolking van Lombok. Hun taal, gewoonten en bouwstijl verschillen van die van Bali en Java. De meesten zijn moslim, en Lombok heet ook wel ‘het eiland van de duizend moskeeën’. Traditionele dorpen als Sade en Ende bewaren huizen met rieten daken en rijstschuren die symbolen van het eiland zijn geworden.
Weven en ambachten
Handweven is een belangrijke Sasak-kunst; traditioneel leerden meisjes weven voordat ze trouwden. Dorpen als Sukarara en Pringgasela maken songket- en ikatstoffen op heupweefgetouwen. Banyumulek en Penujak staan bekend om aardewerk, Loyok om vlechtwerk van bamboe en gras. Wie rechtstreeks bij de makers koopt, steunt de dorpen.
Wetu Telu en de religies van Lombok
In delen van Noord-Lombok, rond Bayan, vermengt een traditie die Wetu Telu heet de islam met oudere Sasak-geloofsvoorstellingen en voorouderverering. De meeste Sasak volgen de gangbare islam (soms Waktu Lima genoemd). De Balinees-hindoeïstische gemeenschap van Lombok, geconcentreerd in en rond Mataram, onderhoudt tempels als Pura Meru en Pura Lingsar — waar hindoes en moslims, uniek genoeg, rituelen als Perang Topat delen.
Feesten en tradities
- Bau Nyale — het zeewormenfeest aan de zuidkust, verbonden met de legende van prinses Mandalika, die zich in zee wierp in plaats van tussen haar vrijers te kiezen.
- Perang Topat — de rijstkoeken-‘oorlog’ bij Pura Lingsar.
- Presean — stokgevechten tijdens feesten, begeleid door muziek.
- Gendang beleq — ensembles met grote trommels bij ceremonies en bruiloften.
- Nyongkolan — bruiloftsoptochten met muziek op de weg; wees geduldig als het verkeer stilvalt.
Moskeeën en tempels bezoeken
Kleed je in moskeeën ingetogen (lange mouwen en lange broek of rok; vrouwen bedekken hun haar), trek je schoenen uit en vermijd gebedstijden. Het Islamic Center in Mataram ontvangt bezoekers buiten de gebeden. Draag in hindoeïstische tempels een sarong en sjerp (meestal aanwezig) en volg de aangegeven regels.
Dagelijkse etiquette
- Bedek schouders en knieën buiten strand en zwembad.
- Gebruik je rechterhand om te geven, te ontvangen en te eten.
- Trek je schoenen uit als je een huis binnengaat.
- Vraag toestemming voordat je mensen fotografeert.
- Vermijd openlijke genegenheid.
- Blijf kalm en beleefd bij onenigheid; je stem verheffen is gênant.
- Leer een paar woorden: terima kasih (dank je), permisi (pardon), tidak, terima kasih (nee, dank je).
Ramadan voor reizigers
Eet, drink en rook tijdens de ramadan overdag discreet in het openbaar, kleed je ingetogen en reken op kortere openingstijden bij sommige lokale zaken. Het verbreken van het vasten ’s avonds (buka puasa) is een levendig, gezellig moment. Rond het Suikerfeest reizen veel mensen en zijn wegen, veerboten en vluchten vol.
